Porcelana

Porcelana

Porcelana jako ceniony, szlachetny produkt była bardzo często składana jako dar potężnym władcom. Wynaleziona w Chinach, skąd trafiła do Japonii, gdzie była wykorzystywana głównie podczas ceremonii picia herbaty. Na początku w kraju Kwitnącej Wiśni dekorowano porcelanę tylko kolorem błękitnym, dopiero w wieku XVI Japończycy nauczyli się malować wyroby z porcelany farbami emaliowymi. Już w średniowieczu pojedyncze egzemplarze wyrobów porcelanowych docierały do Europy. W wieku XVII za sprawą rozwoju handlu ze Wschodem, zaczęły napływać na większą skalę. Produkty z porcelany z Dalekiego Wschodu były bardzo poszukiwane na dworach królewskich i książęcych. Pilnie strzeżona tajemnica surowca i techniki produkcji wzbudzała powszechną ciekawość. Na przykład, warto wspomnieć o fakcie zainteresowania Augusta Mocnego elektora saskiego i króla polskiego porcelaną z Dalekiego Wschodu. Było ono tak daleko posunięte i tak znaczne, że aż doprowadziło do nadwyrężenia skarbu państwa. W tamtych czasach modna była porcelana błękitno-biała, którą dla mniej zamożnych kopiowali Holendrzy, powszechnie wytwarzając wyroby garncarskie pokrywane cynową polewą. W Europie, przed wynalezieniem porcelany, zwykło się używać srebrnych i cynowych naczyń, jadano także na talerzach fajansowych, glinianych i drewnianych. Wyroby ze Wschodu były na tyle drogie, że używane były od wielkiego święta. Jako motywy dekoracyjne najczęściej występowały na wyrobach z porcelany stylizowane kwiaty, sceny rodzajowe i fantastyczne. Porcelana jest zazwyczaj opatrzona znakami poszczególnych wytwórni, które określają jej pochodzenie i tym samym wartość. Do najbardziej znanych należą dwa skrzyżowane miecze - znak Miśni, miasta w Niemczech, gdzie po raz pierwszy w Europie odkryto skład pożądanego materiału i zaczęto masową produkcję, dzięki czemu porcelana stała się powszechnie dostępna na Starym Kontynencie, czy też znak Manufacture Royal w Sevres: korona nad skrzyżowanymi literami L - monogramem króla Ludwika XV. W Polsce zaczęto produkować porcelanę od 1790 w Korcu i od 1804 w Baranówce. Kolejną dużą manufakturę założono w Tomaszowie Mazowieckim. Od 1842 do dnia dzisiejszego działa wytwórnia porcelany w Ćmielowie. Początkowo polskie wyroby naśladowały wzory z Miśni i Sevres, później zaś wykształciły własne motywy, takie jak charakterystyczne polskie kwiaty, złote ornamenty na szafirowym tle, widoki Wołynia... Porcelana w dzisiejszych czasach jest powszechnie dostępna, można ją kupić niemal wszędzie. Jednak te najbardziej wartościowe wyroby pochodzą z cenionych wytwórni. Charakteryzują się specyficznym dla nich zdobnictwem oraz kształtem.